Klimaatverandering: zo vaak kunnen we schaatsen in de toekomst

Een paar nachten met vorst en de schaatskoorts in Nederland slaat toe. Het levert mooie plaatjes op een veel mensen kijken er jaarlijks naar uit: schaatsen op natuurijs! Door klimaatverandering neemt de kans op zo’n schaatsperiode af, maar hoe snel gaat dit eigenlijk?

Een Elfstedentocht hebben we al ruim 20 jaar niet meer gehad, maar schaatsbaar natuurijs nog wel regelmatig. Het lukte niet elke winter, maar veel recente winters kon het in een deel van het land toch wel tijdelijk. Zo stonden we eind januari 2019 nog een paar dagen op de schaats en in 2018 eind februari en begin maart.

In de winters van 2010, 2011, 2012 en 2013 waren er ook perioden met natuurijs. Begin februari 2012 kwam het zelfs nog bijna tot een Elfstedentocht.

Is er een vorstperiode op komst? Lees het actuele weerbericht.

Wat heb je nodig voor natuurijs?

Flinke vorst uiteraard, maar het is toch wel wat complexer dan alleen temperatuur. Het hangt bijvoorbeeld sterk af van de diepte van het water. Op een ondergespoten schaatsbaan kan je soms al na twee nachten matige vorst terecht. Bij een diepe vaart kan het zomaar een week met elke nacht matige vorst duren voordat het ijs dik genoeg is.

Naast temperatuur spelen ook wind en neerslag een rol. Bij te veel wind vriest open water niet dicht. Een sneeuwlaagje op het ijs kan de ijsgroei enorm vertragen.

Lees verder onder deze foto.

Hoe hard gaat klimaatverandering voor winters in Nederland?

Sinds de jaren 60 is de gemiddelde wintertemperatuur maar liefst 2 graden gestegen! Halverwege de vorige eeuw kende Nederland gemiddeld 47 dagen met een minimumtemperatuur beneden het vriespunt, zogenaamde vorstdagen. Nu is dat aantal ongeveer 35. Ook het aantal ijsdagen is afgenomen van circa 13 naar 8 nu.

Volgens de klimaatscenario’s van het KNMI blijft het aantal vorstdagen, ijsdagen en dagen met strenge vorst komende decennia afnemen. In het slechtste geval vriest het in 2050 gemiddeld op nog maar 18 dagen en eind deze eeuw zelfs maar 8 keer per jaar. IJsdagen worden zeldzaam met 0 tot 1 dag per jaar en strenge vorst komt mogelijk helemaal niet meer voor.

Wat zijn de gevolgen van klimaatverandering voor schaatsen op natuurijs in Nederland?

De kans op schaatsen neemt verder af. Winters zonder enige vorm van schaatsbaar natuurijs zullen steeds vaker voorkomen. Komende decennia volgen zeker nog vorstperiodes waarin het wel lukt. Deze vorstperiodes zullen echter minder koud worden en korter duren, waardoor het meestal slechts tot enkele dagen schaatsplezier komt.

De kans op een vorstperiode die leidt tot een regionaal (zeer) korte schaatsperiode is nu nog 50% en zal komende 30 jaar afnemen naar circa 25%.

Vorstperiodes die een wat langere schaatsperiode opleveren zullen hooguit nog maar eens per 10 jaar voorkomen. Ook de kans op een Elfstedentocht neemt alsmaar verder af. Nu is de kans op de ‘Tocht der Tochten’ jaarlijks nog circa 8%, na 2050 is die kans verwaarloosbaar klein.

Vind je dit soort artikelen interessant? Abonneer je dan op onze gratis nieuwsbrief!

Foto’s: ANP

Tags:
het lijkt wel herfst met veel regen en een onstuimige wind

Het kille en grijze weer is bijna voorbij! Na het weekend lijkt het eerder herfst dan winter met veel wind en regen. Lees hier meer over het onstuimige weer Lees meer

Januari is ten opzichte van de klimaatperiode 1951-1980 ruim anderhalve graad opgewarmd. In dit artikel lees je wat er nog meer veranderd is. Lees meer