Mooie lente, slechte zomer?

Je hoort het mensen weleens zeggen. We hebben een mooie lente gehad, dus het wordt vast een slechte zomer! De afgelopen jaren hadden we vaak een mooie lente, met aangename temperaturen of veel zonneschijn. Dit geldt bijvoorbeeld voor de lentes van 2017, 2014 en 2011. De zomers die erop volgden leverden vaak behoorlijk wisselvallig weer op. De zomer van 2011 hoort zelfs bij de natste zomers ooit gemeten in ons land! We hebben onderzocht of dit uitzonderingen zijn, of dat er echt een verband is tussen een mooie lente en een slechte zomer.

Uit het onderzoek blijkt dat na een mooie lente 60% van de zomers normaal verloopt, 30% slecht is en 10% mooi. Aangezien een normale (dus licht wisselvallige) zomer vaak als slecht wordt ervaren, omdat de lente zo mooi was, klopt ons onderbuikgevoel toch wel een beetje. Je kunt stellen dat 90% van de zomers minder mooi verlopen dan de lentes daarvoor.

Opvallend is de lente van 2011. Dit was de mooiste lente sinds het begin van de metingen, nooit eerder is een lente zowel uitzonderlijk warm, uitzonderlijk zonnig als uitzonderlijk droog geweest. Deze lente kreeg in onze beoordeling (zie kader) een 10,0 als cijfer. De zomer daarna scoorde slecht met een 2,9! Ook de mooie lentes van 1943 en 1993 werden gevolgd door slechte zomers. Alleen de prachtige lente van 2003 werd gevolgd door een nóg mooiere zomer! Deze zomer verliep namelijk uitzonderlijk warm, zeer zonnig en erg droog. Het eindcijfer kwam op een 9,4 uit.

Opvallend: zeven van de tien mooiste lentes in 117 jaar zijn afkomstig uit deze eeuw! De oorzaak is de klimaatverandering in ons land, die eind jaren 80 is begonnen. Lentes zijn tegenwoordig warmer, zonniger en droger dan de lentes van vroeger. Hierdoor scoren ze veel punten in dit onderzoek. *De zomer van 2018 is een verwachting op basis van het onderzoek.

In dit onderzoek hebben we alle lentes sinds het begin van de metingen in De Bilt in 1901 vergeleken met de normaal uit de periode 1981 t/m 2010. Om de lentes eerlijk te vergelijken hebben we punten toegekend aan mooie lentes en punten afgetrokken van slechte lentes. Wanneer een lente extreem warm, zonnig en droog verloopt wordt een maximaal aantal pluspunten verdiend. Een extreem koude, natte en sombere lente krijgt het hoogste aantal minpunten. Neerslag weegt minder zwaar mee dan temperatuur en zonneschijn. Zware buien kunnen de neerslagsom flink laten oplopen, terwijl de neerslagduur helemaal niet lang hoeft te zijn. Na het verdelen van de punten hebben we de tien mooiste en tien slechtste lentes bepaald. Vervolgens hebben we bij deze mooie en slechte lentes gekeken hoe de zomer daarna verliep. Daarvoor is bij de zomers op een gelijksoortige manier punten toegekend als bij de lentes. Lentes en zomers die als cijfer 5 of 6 kregen classificeren we als normaal. Wanneer een 4 of lager werd toegekend verliep een lente of zomer slecht en bij een 7 of hoger waren de seizoenen mooi. De hoogste score is een 10, de laagste een 1.

Zeeklimaat speelt ons parten

De oorzaak voor een normaal of slecht verloop van de zomer na een mooie lente kunnen we vinden in de zeewatertemperatuur. Na een warme en zonnige lente is de Noordzee namelijk flink opgewarmd, waardoor meer vocht kan verdampen. Bij een westelijke tot noordwestelijke stroming pakken buien dan ook zwaarder uit. Bovendien ontstaan bij deze windrichting makkelijker wolken en is de zon ook minder te zien. Vaak ligt de gemiddelde temperatuur hoger dan normaal, doordat wolken nachtelijke afkoeling remmen. Ook het warme zeewater draagt zijn steentje bij.

Slechte lente, slecht vooruitzicht

Ons gevoel zou zeggen, na een slechte lente kan het alleen maar beter worden. Uit het onderzoek blijkt dit deels ook, want vrijwel alle zomers die op een uitzonderlijk slechte lente volgden verliepen (iets) beter dan de lente zelf. Desondanks kunnen we 50% van de de zomers die op een slechte lente volgden als slecht classificeren! Slechts 30% van de zomers verliep normaal en in 20% van de zomers kwam het helemaal goed. Vaak volgt dus een matige zomer na een slechte lente.

Opvallend is dat de laatste slechte lente alweer dateert van 1987. Daarna volgden slechts twee écht koude lentes (voor het laatst 2013, deze lente kreeg een 3,5 als cijfer), maar deze waren lang niet somber en nat genoeg om in de top-10 slechtste lentes te eindigen. Echt slechte lentes komen in het huidige klimaat dus eigenlijk niet meer voor. Dat is een mooi vooruitzicht voor de liefhebbers van warm, zonnig en droog weer!

We zien dat de zomers die volgden vaak iets minder slecht waren, desalniettemin scoorde de helft van het aantal zomers een 4 of lager als cijfer! Alleen op de slechte lente van 1975 en 1983 volgde een prachtige zomer.

Conclusies

Na een mooie lente kwam het meestal tot een normale (60%) en soms tot een slechte zomer (30%), maar een mooie zomer is echter nooit uitgesloten (10%)! Na een uitermate slechte lente komt het meestal tot een slechte of matige zomer. Uitermate slechte lentes (koud, somber en nat) komen echter sinds de jaren 90 niet meer voor in ons klimaat. Deze eeuw zijn mooie lentes eerder regel dan uitzondering!

En dit jaar?

Met een gemiddelde temperatuur van 11,1 graden in De Bilt beleefden we dit jaar de op twee na warmste lente sinds het begin van de metingen. Daarmee classificeren we deze lente als ‘uitzonderlijk warm’. De zon scheen 590 uur en daarmee was de lente ‘zonnig’. Er viel in De Bilt 177 mm. Dit is een normale hoeveelheid neerslag waarvoor geen punten worden toegekend. De lente krijgt een 7,6 als cijfer en daarmee komen we in de top-10 mooiste lentes. Sinds 1901 waren er slechts twee lentes met een hoger cijfer. De lente van 2007 scoorde een 8,2 en de lente van 2011 een 10,0.

Op basis van de statistiek voor de tien mooiste lentes uit het verleden is de kans op een normale zomer het grootst (60%) en is ook 30% kans op een erg slechte zomer. De kans op een uitzonderlijk mooie zomer is 10%.

Foto: Jannes Wiersema

Dit bericht is geplaatst in Nieuws. Bookmark de permalink.

De astronomische zomer begint dit jaar met schaapscheerderskou. Donderdag voert een matige tot harde noordwestenwind (4-7 Bft.) behoorlijk frisse lucht […]

 

Na een rustig weekend met Hollands zomerweer krijgen we komende week maken met een hogedrukgebied. De kans op neerslag is […]