De tsunami: zeldzaam maar dodelijk

De metershoge golf die eind september over het Indonesische eiland Sulawesi rolde, liet een spoor van vernieling achter. Ruim tweeduizend mensen kwamen om het leven, nog altijd gelden duizenden anderen als vermist. En dan valt die ramp nog in het niet bij de tsunami van 2004, toen 227.000 mensen om het leven kwamen. Voor de VN is die destructiviteit reden genoeg om in 2015 te bepalen dat 5 november voortaan zal gelden als World Tsunami Awareness Day.

‘In de laatste twintig jaar hebben tsunami’s bijna tien procent van de wereldwijde economische schade door rampen veroorzaakt’, vertelt secretaris-generaal van de VN António Guterres op de website van de organisatie. Tsunami’s komen niet vaak voor: in de afgelopen 100 jaar 58 keer. Maar als ze voorkomen, zijn de verliezen gigantisch. Die 58 tsunami’s eisten tezamen ruim 260.000 levens, dat is 4.600 gemiddeld. Het maakt de tsunami tot het meest destructieve weerfenomeen ter wereld.

Dat we vandaag stilstaan bij tsunami’s, is een Japans initiatief. Het land heeft veelvuldig te maken met het fenomeen. Daardoor hebben de Japanners veel expertise opgebouwd en kent het land een uitgebreid waarschuwingssysteem. Via televisie en mobiele telefoons worden automatisch waarschuwingsberichten verzonden als sensoren in zee een tsunami ontdekken. Dat gebeurde bijvoorbeeld in maart 2011, toen Japan werd getroffen door de zwaarste aardbeving in meer dan 300 jaar. Bijna 16.000 mensen kwamen om het leven, de kernreactor bij Fukushima raakte ernstig beschadigd.

De schade beperken

Hoewel het waarschuwingssysteem werkte, was de schade in Japan enorm. En het probleem wordt naar verwachting alleen maar groter. Urbanisatie en massatoerisme in de meest bedreigde gebieden, vooral in Azië, maken tsunami’s in de toekomst nog dodelijker. Het stemt defaitistisch: wat te doen tegen die verwoestende kracht?

Wees voorbereid, luidt het antwoord van de VN. Veel meer valt er niet te doen. Via educatie, evacuatieoefeningen en het aanleggen van een goed waarschuwingssysteem moet de schade toch vooral worden beperkt. De reddingsdiensten dienen op elkaar ingespeeld te zijn. Schoolkinderen, de meest kwetsbare groep, moeten leren wat ze moeten doen bij een evacuatie.

Nederland

De kans dat een Tsunami Nederland overspoelt is erg klein. Een tsunami heeft, naast een aardbeving, veel water nodig om te ontstaan. Daarvan is er in de ondiepe Noordzee te weinig.

Toch is een tsunami in Nederland niet uitgesloten. Deense onderzoekers ontdekten in 2015 dat hun land 8.200 jaar geleden werd getroffen door een tsunami van 1,5 tot 5,5 meter. Als die golf Denemarken kon treffen, dan was ook Nederland niet veilig. Korter geleden was het ook raak. In 1858 overspoelde een golf de kust van Noordwest-Europa. Daarmee komt het aantal tsunami’s, voor zover bekend, in en om Nederland in de laatste 8000 jaar op twee. Voor paniek is hier dus nog geen noodzaak.

Foto: EPA

Tags:

Het is de warmste 6 november ooit gemeten. Met 13 tegen 3 is het aantal dag-warmterecords is veel groter dan het aantal kouderecords. Lees meer

4 november 2018

Noodweer Italië houdt aan

Er zijn tientallen aardverschuivingen, wegen zijn weggeslagen door het woeste water en miljoenen bomen zijn ontworteld door zware windstoten en tornado's... Lees meer