De afgelopen tijd is er aan regen geen gebrek. De eerste helft van de zomer behoort tot de natste 5 sinds 1906. De natte zomers van de laatste jaren passen goed in het beeld van de klimaatverandering. Volgens de klimaatmodellen neemt de neerslag de komende eeuw alleen maar verder toe. Uit onderzoek van het KNMI is gebleken dat de modellen de neerslagtoename in de vorige eeuw kleiner hadden ingeschat dan in werkelijkheid het geval is. Hoe komt dit en wat betekent dit voor ons?
Meer neerslag in zomer en winter
In het zuiden van Europa zijn de winters in de vorige eeuw steeds droger geworden, met als gevolg dat de drinkwaterbekkens regelmatig slecht gevuld waren. In Noordwest-Europa (Benelux, Britse Eilanden, Duitsland, Scandinavië en Baltische Staten) is de neerslag juist sterk toegenomen. In de zomer is het juist de Europese westkust (van Portugal tot aan Nederland) die een neerslagtoename ziet. In de Benelux is dus zowel in de winter als in de zomer een toename van de neerslag te zien.
Westenwinden en warm zeewater oorzaak toegenomen neerslag
Waargenomen neerslagtrends (1961-2000) in zomer en winter weergegeven in % per eeuw. Bron: KNMI
In de vorige eeuw is er in de winter een toename te zien in westelijke winden. Hierdoor worden steeds meer regenstoringen aangevoerd naar het noordwesten van Europa, met als gevolg nattere winters. In de zomer is vooral het warme zeewater verantwoordelijk voor de toegenomen neerslag. Boven het warme zeewater verdampt meer water. Doordat warme lucht meer vocht kan bevatten kunnen de wolken ook verder doorgroeien voordat ze uitregenen. De buien in de zomer worden dus zwaarder. Hierdoor komt het vaker tot lokale wateroverlast.
Klimaatmodellen verwachtten kleinere neerslagstijging
De klimaatmodellen hadden niet gerekend op zo’n sterke neerslagtoename in NW-Europa. De oorzaak voor de verhoogde toename van neerslag in de winter komt doordat boven Scandinavië vaker krachtige lagedrukgebieden geweest zijn, terwijl boven de Middellandse Zee krachtige hogedrukgebieden lagen. Hierdoor is het in het in het zuiden van Europa in de winter de afgelopen eeuw steeds droger geworden, terwijl Noordwest-Europa steeds natter werd.
In de zomer wordt de oorzaak vooral gevonden in het warmere zeewater. De modellen hadden een minder snelle opwarming van het zeewater verwacht. Doordat het water in werkelijkheid warmer was konden stevigere buien en neerslaggebieden ontstaan. Tijdens periodes met westenwind dreven deze buien West-Europa binnen en lieten dus meer neerslag achter dan voorheen.
Hoe gaat het verder?
Bij het KNMI wordt hard gewerkt aan het verbeteren van de klimaatmodellen. In 2013 komt het KNMI met nieuwe klimaatscenario’s voor Nederland waarin het onderzoek van de laatste jaren zal worden toegepast. Het IPCC dat voortdurend internationaal onderzoek doet naar de klimaatverandering komt in 2013/2014 met een nieuw rapport: http://www.ipcc.ch/
In de klimaatscenario’s voor Nederland die in 2006 zijn uitgegeven werd in een van de scenario’s al rekening gehouden met de toename van westenwind in de winter. Mocht de toename van westenwinden doorzetten dan zal het aantal natte en zachte winters verder toenemen. Ook in de zomer zullen er door de warmer wordende Noordzee bij afwezigheid van een hogedrukgebied steeds zwaardere buien ontstaan. Warme periodes in de zomer zullen in de toekomst dan ook vaker samen kunnen gaan met plaatselijk wateroverlast, terwijl er elders in het land droogte heerst. Het neerslagkaartje van deze maand laat zien dat de neerslaghoeveelheden van plaats tot plaats sterk kunnen verschillen.
Meer informatie over de klimaatverandering vindt u op onze speciale pagina.
Bron: KNMI/weeronline.nl