Aan het einde van elk seizoen publiceert WeerOnline een nieuwe seizoensverwachting. In augustus schreven we: “We verwachten een herfst met temperaturen hoger dan normaal en een normale hoeveelheid neerslag”. Ondertussen ligt anderhalve maand van de herfst achter ons en kunnen we al kort terugblikken naar de temperatuur en neerslag. Tegelijkertijd kijken we vooruit naar de komende anderhalve maand. Kort samengevat: de eerste periode verliep warmer, maar ook droger dan gemiddeld. De tweede helft verloopt waarschijnlijk normaal, mogelijk wat warmer dan gemiddeld.
Overzicht Nederlandse herfst
Om de seizoensverwachtingen beter te kunnen begrijpen, is het handig om de langjarige gemiddelden van de maanden te kennen. In de tabel hieronder kunt u zien wat de gemiddelde maximum- minimumtemperatuur en regenval in de herfst zijn. Er zijn in Nederland veel verschillen, die ook in de tabel zijn opgenomen in de vorm van marges.
| Maximum Temperatuur (oC) |
Minimum Temperatuur (oC) |
Neerslag (mm) | |
| September | 17.0 – 19.5 | 8.5 – 14.0 | 55-95 |
| Oktober | 12.5 – 15.0 | 5.5 – 10.5 | 55-105 |
| November |
10.0 – 8.0 | 2.0 – 6.5 | 55-100 |
Warme herfst
Uit de modellen blijkt dat deze herfst een stuk warmer gaat worden dan normaal. Dat heeft te maken met de hoge zeewatertemperaturen. In het kaartje hieronder ziet u de afwijking van de temperatuur in de Noordzee en Middellandse Zee in augustus ten opzichte van de normale temperaturen. Die afwijking liep op naar 2 graden. Als in de herfst (en ook winter!) koude, polaire lucht met een westen- of noordwestenwind over zee wordt aangevoerd dan warmt de lucht langzaam op. De lucht die ons land uiteindelijk bereikt is dan minder koud. De zee werkt dus als een buffer. Met aanhoudende noordenwinden raken we de buffer wel langzaam kwijt. De maand september is gemiddeld al warmer verlopen dan normaal. Ook oktober is tot nu toe iets warmer dan gemiddeld. Hogere temperaturen zijn gunstig voor onze portemonnee, want we hoeven dan minder te stoken. Helaas neemt hierdoor de kans op een witte kerst wel af. U kunt daar meer over lezen in de seizoensverwachting voor de winter 2009 – 2010, die u rond 19 november 2009 kunt verwachten.
Normale regenval
Het lijkt erop dat er een normale hoeveelheid regen in de herfst gaat vallen. Helaas zijn de seizoensmodellen nog niet slim genoeg om extremen precies te kunnen opsporen. Ze kunnen aangeven of er meer of minder regen gaat vallen. Soms valt er veel regen in een korte tijd, terwijl een maand of seizoen zelf niet natter is dan normaal. Wanneer we terugblikken naar september, kunnen we zien dat er gemiddeld erg weinig regen is gevallen. In oktober is er tot nu gemiddeld al een maandhoeveelheid aan regen gevallen. We kunnen in november fikse perioden met regen verwachten, maar gemiddeld over de drie herfstmaanden zal er een normale hoeveelheid vallen.
Warme en natte herfst in Europa
Aan het begin van de herfst verwachtten we warme dagen in heel Europa. Terugkijkend was september in Oost-Europa aardig warm, maar delen van Frankrijk, Spanje en Ierland verliepen normaal. Wat erg opviel was de regen. We voorspelden veel regen rond de Middellandse Zee, met name rond Spanje en Portugal. In september is in Zuid-Italië, aan de westkust van Spanje en in Griekenland 50 procent meer regen gevallen dan normaal. Vooral Sicilië kreeg grote hoeveelheden te verwerken, op 2 oktober viel in drie kwartier meer dan 230 mm. We schatten de kansen voor meer neerslag voor met name Portugal en Ierland, hoog in.
Bron: IRI, NOAA, CPC
Auteur: Jennifer Faber