2011: zeer zonnig en zeer warm
In 2011 beleefden we de zomer in het voorjaar, de herfst in de zomer en de lente in de herfst.
De nasleep van de winter 2010-2011 was zacht, gevolgd door de droogste en zonnigste lente ooit gemeten. Bovendien was het in het voorjaar ook uitzonderlijk warm voor de tijd van het jaar. Het fraaie weer in de eerste helft van 2011 kreeg geen vervolg in de zomer. Het was somber en er werd ’s zomers nog nooit zoveel neerslag afgetapt als nu. In de herfst profiteerden we van fraai nazomerweer, met veel zon en hoge temperaturen. Het jaar werd afgesloten met gemiddeld genomen zeer zacht weer voor de tijd van het jaar. November verliep droger dan ooit, in december regende het overvloedig en was het zeer zacht.
Top-10 noteringen
De gemiddelde jaartemperatuur in De Bilt bedraagt 10,9 graden, terwijl 10,1 normaal is. Ook hebben we dit jaar flink meer zon gehad dan gebruikelijk: 1836 tegen 1639 normaal gemiddeld over het land. De neerslagsom komt gemiddeld over het land een stukje lager uit dan normaal, met 781 mm tegen 847 normaal. Het jaar 2011 is dus zeer zonnig en zeer warm verlopen. Dit levert een 8e plek op in de ranglijst met zonnige jaren sinds 1901 en een gedeelde 3e plek voor de temperatuur (1999 was op meer cijfers achter de komma net iets warmer en 1990 en 2000 net iets kouder). Het aantal warme dagen lag met 93 tegen 84 normaal ook op een hoog niveau. De slechte zomerperiode zorgde echter voor een tekort aan zomerse en tropische dagen. Voor de vakantievierders in eigen land viel er met de regen en kou dan ook weinig te genieten.
Droog en zonnig eerste halfjaar
In januari en februari was het vrij mild winterweer. In januari was het iets zonniger dan normaal, terwijl februari het met een klein tekort aan zonneschijn moest doen. Met het aanbreken van maart kwam er een weertype tot stand waarbij hogedrukblokkades domineerden. Het gevolg: een lente die droger en zonniger dan ooit tevoren verliep. Ook was het de op één na warmste lente ooit gemeten. De droogte zorgde voor recordlage rivierafvoeren, meerdere natuurbranden en problemen voor de landbouw. In juni kregen we te maken met gemiddeld over de maand vrij normaal zomerweer. Er viel uiteindelijk meer neerslag dan normaal. Dit kwam vooral doordat er op 28 juni zwaar noodweer over het land trok, met enorm veel bliksemontladingen en lokaal heel veel regen..
Vakantieperiode
De vakantieperiode kenmerkte zich door een gebrek aan zonneschijn, lage temperaturen en zeer veel regen. Vooral in juli was het erg slecht zomerweer. Sinds 1966 was het niet zo nat geweest in Nederland en er werd geen enkele zomerse dag genoteerd (maxima van 25 graden of meer). In augustus knapte het weer langzaam iets op. Het warmere weer werd echter maar liefst vijf keer afgestraft door extreem weer (code oranje) in verband met zware onweersbuien. De zware buien brachten de neerslagsom van de zomer op een hoger niveau dan ooit gemeten (350 mm tegen 225 normaal).
Nazomer, met veel zon en hoge temperaturen
Nadat we begin september nog met een vroege herfststorm te maken kregen, volgde herstel naar zonnig en warm nazomerweer. September en oktober telden samen 6 zomerse dagen, wat in schril contrast staat met een totaal van 7 zomerse dagen in de hele zomer! Oktober leverde ook een record op. Nog nooit was het zo warm op 1 oktober als dit jaar. Het werd in De Bilt 26.0 graden, terwijl het oude record uit 1908 stond op 24,1. De nazomer die in september begon duurde nog enkele dagen voort. Het middengedeelte van oktober kenmerkte zich door koude nachten. De overgang naar november verliep bijzonder zacht, met maxima rond 16 graden (tegen 11 normaal). We beleefden de warmste 4 november ooit, met een middagtemperatuur van 18,3 graden in De Bilt. Slechts 1 keer in de geschiedenis werd het nog warmer in november – dat was 3 november 2005 met 18,7 graden.
Eerste speldenprik winter 2011/2012
Op 11 november brak een koudere periode aan, met gedurende een week regelmatig nachtvorst en de eerste grootschalige strooiacties. Het weer werd verder gekenmerkt door hardnekkige velden met laaghangende bewolking en mist. Hierdoor was het overdag soms ook vrij koud. Doordat er weinig wind stond kon het wanneer het breed opklaarde flink afkoelen, met in de vochtige lucht vooral lokale gladheid op bruggen en viaducten tot gevolg.
De novembermaand kenmerkte zich vooral door de droogte. De rivierstanden bereikten net als in het voorjaar een uitzonderlijk lage stand. Dat is niet verwonderlijk, want vanaf eind oktober tot begin december viel er nauwelijks neerslag. Gemiddeld over het land viel in november totaal slechts 9 mm regen. Daarmee beleefden we de droogste november ooit sinds de start van de neerslagmetingen in 1906.
Herfst in december
Om de wanorde dit jaar nog groter te maken werd het de afgelopen decembermaand flink onstuimig. Meerdere stormen deden onze kustgebieden aan, met soms wat schade tot gevolg. Tot een zware storm kwam het echter niet. Wel viel heel veel regen, waardoor december een top-5 notering behaalt in de ranglijst met natste decembermaanden. Bovendien was december met gemiddeld over het land circa 150 mm neerslag de natste maand van het jaar.
Het was niet alleen nat, maar ook zeer zacht. De gemiddelde temperatuur behaalde met 6,5 tegen 3,7 normaal een top-5 notering. Van 16 t/m 20 december deed het weer korte tijd winters aan. Toch leverde het slechts 1 vorstdag op in de Bilt – alleen 1974 noteerde ook maar 1 vorstdag in de hele maand december. Het restant van december verliep rustig droog en zacht, met veel wolkenvelden en soms wat motregen. Het warme jaar werd nog eens extra onderstreept door een zeer zachte jaarwisseling met temperaturen die op Oudejaarsavond opliepen naar 10 à 11 graden.