Krijgen we na een mooie lente een slechte zomer?

Je hoort het mensen weleens zeggen. We hebben een mooie lente gehad, dus het wordt vast een slechte zomer! De afgelopen jaren hadden we vaak een mooie lente, met aangename temperaturen of veel zonneschijn. Dit geldt bijvoorbeeld voor de lentes van 2015, 2014 en 2011. De zomers die erop volgden leverden vaak behoorlijk wisselvallig weer op. De zomer van 2011 hoort zelfs bij de natste zomers ooit gemeten in ons land! Weeronline heeft onderzocht of dit uitzonderingen zijn, of dat er echt een verband is tussen een mooie lente en een slechte zomer.

Er is gekeken naar alle lentes sinds het begin van de metingen in De Bilt in 1901. Daarbij is geen rekening gehouden met klimaatverandering. De perioden 1981 t/m 2010 is als ‘normaal’ gebruikt. Vroeger waren lentes vaak kouder dan deze normaal, tegenwoordig is vrijwel elke lente warmer.

Lentes in categorieën indelen

De gemiddelde lentetemperatuur over deze 30-jarige periode is 9,5 graden. Vanaf 10,0 graden is een lente in dit onderzoek als ‘warm’ geclassificeerd en een lente van 10,5 graden of warmer valt in de categorie ‘zeer warm’. Er zijn zelfs ‘uitzonderlijk warme’ lentes voorgekomen van 11,0 graden of hoger. Andersom valt een lente van 9,0 graden of kouder in de categorie ‘koud’. In de categorie ‘zeer koud’ vinden we lentes met een gemiddelde temperatuur van 8,1-8,5 graden. ‘Uitzonderlijk koude’ lentes hebben een temperatuur van 8,0 graden of lager.

Gemiddeld schijnt de zon in De Bilt in de lente 502 uur. Als een lente meer dan 550 zonuren telt, wordt deze in de categorie ‘zonnig’ ingedeeld. Schijnt de zon meer dan 600 uur, dan wordt deze lente als ‘zeer zonnig’ gekenmerkt en bij meer dan 650 uur zon mogen we spreken van een ‘uitzonderlijk zonnige’ lente. Lentes met 450 zonuren of minder, vallen in de categorie ‘somber’. ‘Zeer somber’ is 351-400 uren zon en bij 350 uur zon of minder spreken we over de categorie ‘uitzonderlijk somber’.

Een gemiddelde lente telt ruim 170 mm neerslag in De Bilt. Neerslag wordt niet heel zwaar meegenomen in dit onderzoek, omdat een paar kortdurende zware onweersbuien het neerslagtotaal flink kunnen ophogen. Een natte lente kan dus veroorzaakt zijn door veel regen in korte tijd en hoeft niet slecht te zijn. Pas als meer dan 230 mm valt in De Bilt spreken we van een ‘zeer natte’ lente en ‘uitzonderlijk nat’ is het bij meer dan 260 mm. Een ‘zeer droge’ lente heeft 110 mm of minder opgevangen en bij 80 mm of minder komen we in de categorie ‘uitzonderlijk droog’ terecht.

Punten geven aan alle lentes

Nu is het de kunst om alle lentes eerlijk tegen elkaar af te wegen. Warme, zonnige en droge lentes krijgen pluspunten, afhankelijk van de categorieën. Koude, sombere en natte lentes krijgen juist aftrek. Een warme lente hoeft niet per se mooi te zijn, omdat het ook tegelijkertijd somber en nat kan zijn. Daarentegen hoeft een koude lente niet slecht te zijn, omdat de zon wel veel uren kan schijnen en het tevens erg droog kan zijn. Daarom krijgen alle lentes plus- en minpunten en op die manier rolt er voor elke lente een cijfer uit.

We hebben alle 116 lentes gebruikt vanaf het begin van de metingen in 1901. De tien mooiste lentes hebben we gebruikt in dit onderzoek. Er is vervolgens bij deze tien lentes gekeken hoe de zomers werden die volgden. Ook deze tien zomers kregen een cijfer op basis van plus- en minpunten.

De uitslagen zien we in de volgende grafiek. De blauwe staven zijn de tien mooiste lentes sinds 1901. De oranje staven zijn de zomers die volgden na deze tien mooiste lentes.

Het meest opvallend is toch wel het aantal recente lentes. Maar liefst zeven van de tien mooiste lentes in 116 jaar zijn afkomstig uit deze eeuw! De oorzaak is de klimaatverandering in ons land, die eind jaren 80 is begonnen. Lentes zijn tegenwoordig warmer, zonniger en droger dan de lentes van vroeger. Hierdoor scoren ze veel punten in dit onderzoek.

Mooie lente, slechte zomer?

In de grafiek staan de cijfers 5 en 6 voor normale lentes/zomers. Een cijfer hoger dan 6 betekent dat de lente/zomer mooi is geweest. Een 10 is de hoogste score die kan worden behaald. Een 4 of lager betekent een slechte lente/zomer. De lentes in deze grafiek zijn uiteraard allemaal mooi. De grote vraag is: wat deden de zomers die volgden?

Opvallend is de lente van 2011. Dit was de mooiste lente sinds het begin van de metingen, nooit eerder is een lente zowel uitzonderlijk warm, uitzonderlijk zonnig als uitzonderlijk droog geweest. De zomer daarna was slecht met een 3 als cijfer! Ook de mooie lentes van 1943 en 1993 werden gevolgd door slechte zomers. Daarentegen werd alleen de prachtige lente van 2003 gevolg door een nóg mooiere zomer! Dit is dus een echte uitschieter, de zomer van 2003 was namelijk uitzonderlijk warm, zeer zonnig en uitzonderlijk droog. De overige zes mooie lentes werden allemaal door normale zomers gevolgd. Na een bijzonder mooie lente is de kans op een slechte zomer dus drie keer groter dan op een mooie zomer! Het meest waarschijnlijke is echter nog gewoon een normale zomer (60%).

De oorzaak zou kunnen liggen bij een hogere zeewatertemperatuur na een mooie lente. Bij een hogere zeewatertemperatuur in de zomer verdampt meer vocht. Hierdoor pakken buien bij een westelijke tot noordwestelijke stroming zwaarder uit. Omdat sneller wolken worden gevormd bij deze windrichting is de zon ook minder te zien. De temperatuur kan tijdens deze zomers alsnog flink hoger dan normaal uitpakken. Wolken houden namelijk de afkoeling in de nacht tegen en ook het warme zeewater draagt zijn steentje bij.

Slechte lente, mooie zomer?

De vraag is nu, of een slechte lente ook vaker door een mooie zomer wordt gevolgd. We hebben nu de tien slechtste lentes gebruikt voor de volgende grafiek. Opnieuw zijn de zomers toegevoegd.

Opvallend is dat mensen jonger dan 30 jaar nooit een écht slechte lente hebben meegemaakt. De lente van 1987 is de laatste lente die zowel uitzonderlijk koud als somber als zeer nat was. Daarna volgden slechts drie écht koude lentes (voor het laatst 2013), maar deze waren lang niet somber en nat genoeg om in de top-10 slechtste lentes te eindigen.

We zien dat de zomers die volgden vaak iets minder slecht waren, desalniettemin scoorde de helft van het aantal zomers een 4 of lager als cijfer! Drie zomers waren normaal en alleen in de zomer van 1975 en 1983 kwam het helemaal goed. Die laatstgenoemde zomer was zelfs zeer warm, zeer zonnig en uitzonderlijk droog! De lente van 1983 was juist de slechtste sinds het begin van de metingen. Het was toen zeer koud, uitzonderlijk somber en uitzonderlijk nat. We kunnen dus de conclusie trekken dat de kans op een mooie zomer na een hele slechte lente erg klein is, maar zeker niet uitgesloten. Meestal volgt een matige tot slechte zomer.

Conclusies

We kunnen een aantal conclusies trekken. Na een uitermate slechte lente komt het meestal tot een slechte of matige zomer. Uitermate slechte lentes (koud, somber en nat) komen echter sinds de jaren 90 niet meer voor in ons klimaat. Deze eeuw zijn mooie lentes eerder regel dan uitzondering! Na een mooie lente kwam het meestal tot een normale en soms tot een slechte zomer. Maar een mooie zomer is echter nooit uitgesloten!

En dit jaar?

De afgelopen lente had in De Bilt een gemiddelde temperatuur van 10,7 graden. Daarmee komt deze lente in de categorie ‘zeer warm’ terecht. De zon scheen 587 uur en daarmee was de lente ‘zonnig’. Er viel in De Bilt 122 mm. Dit is weinig, maar net niet weinig genoeg om een bonuspunt te krijgen (minder dan 110 mm). De lente van 2017 krijgt het cijfer 7,1 en dat is hoog genoeg om een plek te bemachtigen in de top-10 mooiste lentes sinds 1901!

Op basis van de statistiek voor de 10 mooiste lentes uit het verleden is de kans op een normale zomer het grootst (60%) en is er ook 30% kans op een erg slechte zomer. De kans op een uitzonderlijk mooie zomer is 10%. We komen hier aan het eind van de zomer op terug!

Foto: Jannes Wiersema

Dit bericht is geplaatst in Nieuws. Bookmark de permalink.

Na een frisse en bewolkte start van de week kunnen we woensdag opnieuw een felle zon verwachten. Vooral in de …
Lees meer...

 

Vanmiddag is bij het RIVM in Bilthoven rond 14:15 uur zonkracht 8,7 gemeten. Dit is een bijzonder hoge waarde, die zelden …
Lees meer...