Wintervoorspelling weerspreuken deels goed

In oktober hebben we onderzocht of we op basis van weerspreuken iets kunnen zeggen over de komende winter. De meteorologische lente is net begonnen, een mooi moment dus om terug te blikken op de afgelopen winter.

We hebben in oktober vier weerspreuken behandeld. De betrouwbaarheid van de spreuken hebben we getest met weerdata uit het verleden. Vervolgens werd geprobeerd om aan de hand van de spreuken iets te voorspellen over de winter. Het antwoord was: Volgens de weerspreuken is de kans op een zachte en onstuimige winter dus groter dan de kans op een koude winter”. Is dit ook uitgekomen?

De vier weerspreuken

We werpen nog even een blik op het onderzoek van afgelopen oktober. We gaan de weerspreuken langs en kijken wat de betrouwbaarheid is en wat de weerspreuk ons in oktober vertelde.

Schijnt de herfstzon met zomerkracht, maakt veelal de winter zacht.

Uit het onderzoek is gebleken dat deze spreuk in 90% van de gevallen uitkomt. De herfst van 2016 was in De Bilt de op twee na zonnigste ooit gemeten! Volgens deze weerspreuk moest de winter van 2017 veelal zacht verlopen.

De gemiddelde wintertemperatuur is in De Bilt op 3,7 graden uitgekomen tegen 3,4 normaal. Het zogenaamde Hellmann koudegetal is op 36 punten uitgekomen tegen 57 gemiddeld! De weerspreuk had dus gelijk, de winter was veelal zacht.

Brengt het najaar helder weer, ’t zal des winters stormen op het meer.

Ook deze spreuk is in het verleden vaak uitgekomen. Na een zonnig najaar is de kans op een winderige winter 70%. Na de zonnige herfst van 2016 zou de winter dus naast zacht, ook onstuimig moeten worden.

Het waaide in De Bilt met gemiddeld 12,2 km/u tegen 14,4 km/u normaal juist erg weinig. Het was in De Bilt zelfs de op 6 na rustigste winter sinds het begin van de windmetingen in 1905! Bovendien kwam het op de valreep van de winter slechts tot één storm aan zee. Deze weerspreuk kwam dus niet uit.

Warm in september, koud in december.

De statistiek leert ons dat deze spreuk vrijwel nooit klopt. De tien warmste septembermaanden werden slechts één keer gevolgd door een koude december. De weerspreuk kan dus nog beter omgekeerd worden gebruikt. Dat deden we ook tijdens het schrijven van de wintervoorspelling afgelopen oktober, waardoor we op een warme december uitkwamen. September 2016 was in De Bilt namelijk de op twee na warmste ooit gemeten.

Deze warme december is er inderdaad gekomen, want de gemiddelde decembertemperatuur kwam in De Bilt op 4,7 graden uit tegen 3,7 normaal. Het Hellmann koudegetal is op 8 punten uitgekomen tegen 15 normaal, veel te weinig dus voor een koude december!

Is oktober warm en fijn, het zal een scherpe winter zijn, maar is het nat en koel, ’t is van een zachte winter een voorgevoel!

Ook deze spreuk deed in het verleden niet wat het vertelde. Meestal kwam juist het omgekeerde uit. We hadden in 2016 een fijne oktober met meer zon en minder neerslag dan normaal. Een scherpe (lees koude) winter zou volgens de spreuk moeten volgen. Omdat de statistiek dit niet liet zien, zijn we afgelopen oktober voor een zachte winter gegaan.

Deze verwachting klopte, de winter is uiteindelijk als ‘zacht’ de boeken ingegaan.

Weerspreuken zaten deels goed

Onze verwachting, op basis van de weerspreuken, was dus deels goed. De eerste weerspreuk kwam uit, het werd een zachte winter. De tweede weerspreuk klopte echter niet, want in tegenstelling tot gewoonlijk was de winter niet zacht en onstuimig, maar zacht en rustig. Dit is overigens een bijzondere combinatie, sinds het begin van de metingen waren er slechts tien andere winters die ook zowel zacht als rustig verliepen.

Dat de laatste twee weerspreuken een kleine kans van slagen hadden, bleek wel uit de statistiek. Wij gingen daardoor van het omgekeerde uit, met succes! Zoals verwacht werd het zowel een zachte december als een zachte winter.

Was de winter van 2017 zacht of niet?

Om te bepalen of de winter koud was of zacht is geweest, kunnen we naar een aantal factoren kijken. De gemiddelde wintertemperatuur en het Hellmann koudegetal. De gemiddelde wintertemperatuur lijkt een goede maatstaaf, maar eigenlijk zegt het maar weinig over de hoeveelheid vorst die we hebben gehad. Zo kwam de temperatuur over de afgelopen winter in De Bilt op 3,7 graden uit tegen 3,4 normaal, een zachte winter dus. Maar veel mensen zullen zich de januarikou nog goed herinneren! De wintertemperatuur is een gemiddelde van alle koude en warme perioden uit de winter. Daarom is het beter om naar het koudegetal te kijken. Afgelopen oktober is tijdens het onderzoek dan ook het koudegetal gebruikt om te bepalen of een winter uit het verleden koud/streng was of juist (buitengewoon) zacht.

Bij een daggemiddelde temperatuur onder nul loopt het zogenaamde Hellmann koudegetal op. Als de temperatuur gemiddeld over een hele dag op bijvoorbeeld -2 graden uitkomt worden 2 Hellmann punten genoteerd. Het koudegetal wordt verkregen door deze punten gedurende het winterseizoen op te tellen.

Zonnepanelen deden afgelopen winter goede zaken. Het was niet alleen vaak zacht, maar ook viel minder neerslag en was het zonniger dan een gemiddelde winter.

In het koudegetal komt goed naar voren dat het een zachte kwakkelwinter was, met slechts 36 punten. Daarmee zitten we in de categorie ‘zachte winters’. Een normale winter heeft 40 tot 100 punten. Een koude winter telt meer dan 100 punten en 300 punten is de grens van een strenge winter. Na 1997 hebben we nooit meer een koude winter gehad, al scheelde het in 2010 niet veel. Voor een strenge winter moeten we terug naar 1963. Een hand vol recente winters kreeg het voor elkaar om onder de 10 punten te blijven, de categorie ‘buitengewoon zacht’.

Later dit voorjaar kijken we opnieuw naar de weerspreuken. Wat zeggen ze over de zomer? Wordt het droog, heet en zonnig of valt de zomer in het water?

Dit bericht is geplaatst in Nieuws. Bookmark de permalink.

In het (uiterste) zuiden van het land is de normale maandhoeveelheid van ruim 65 mm op veel plaatsen al gevallen. …
Lees meer...

 

Een regengebied breidt zich woensdag aan het begin van de ochtend uit over de Randstad en ook steekt een stevige …
Lees meer...